LITERACKI POWRÓT DO KORZENI: AUTOBIOGRAFIE ZABYTKOWEGO CMENTARZA W ORZEGOWIE
Kolejną fascynującą odsłoną projektu „Laboratoria czwartej przyrody” była inicjatywa dedykowana odkrywaniu antropocenu i ratowaniu lokalnego dziedzictwa regionalnego. Pod egidą Towarzystwa Miłośników Orzegowa oraz pod naukowym kierunkiem dr hab. Grzegorza Olszańskiego, prof. UŚ (twórcy kierunku sztuka pisania), grupa inicjatywna zrealizowała projekt wydawniczy z okazji wyjątkowego jubileuszu 720-lecia Orzegowa.
Inicjatywa odpowiadała na wyzwanie, jakim jest zacieranie się pamięci historycznej i poprzemysłowej tożsamości Górnego Śląska w czasach dynamicznych przemian.
W ramach inicjatywy zrealizowano:
- Badania terenowe i wywiady biograficzne z mieszkańcami oraz potomkami dawnych orzegowian;
- Archiwizację unikalnych materiałów i fotografii historycznych;
- Warsztaty poetycko-pisarskie, w trakcie których historyczne życiorysy z pierwszej połowy XX wieku przekuto w formę literackich, poetyckich autobiografii (inspirowanych słynnymi „Umarłymi ze Spoon River”);
- Wydanie i skład 64-stronicowej publikacji historyczno-literackiej w formacie A-5 i nakładzie 500 egzemplarzy.
Inicjatywa połączyła troskę o zachowanie śląskiego dziedzictwa antropocenu z budowaniem nowoczesnych, międzypokoleniowych więzi społecznych. Książka ukazała ludzki wymiar przemysłowej przeszłości regionu na dawnym, przygranicznym Śląsku.
Efekty społeczne inicjatywy objęły m.in.:
- Wsparcie promocyjne corocznych kwest i działań renowacyjnych na rzecz ratowania śląskich zabytków.
- Ocalenie od zapomnienia i cyfrowe zarchiwizowanie losów mieszkańców dawnej gminy Orzegów;
- Wzmocnienie integracji mieszkańców wokół lokalnej nekropolii i wspólnej pamięci;
- Dostarczenie wartościowych narzędzi do edukacji regionalnej dla bibliotek miejskich i szkolnych;
- Aktywne włączenie młodzieży (uczniów IV LO im. H.C. Hoovera) w działania wokół Zabytkowego Cmentarza;