Zawartość wpisu

Zapis trzech intensywnych dni w Berlinie, gdzie szukaliśmy odpowiedzi na pytanie: co Śląsk może nauczyć się od miasta, które już przeszło transformację.

Dzień 1 (24.04.2026)

Berlin, lotnisko bez samolotów i walka o miasto – tak zaczęła się nasza wizyta studyjna!

W piątek wyruszyliśmy do Berlina w ramach projektu „Laboratoria czwartej przyrody”. Pierwszy dzień zabrał nas w sam środek pytania: co zrobić z miejscem, które przestało służyć swojemu pierwotnemu celowi?

Tempelhofer Feld – dawne lotnisko, które berlińczycy w 2014 roku ocalili referendumem przed zabudową – to dziś żywy dowód na to, że natura potrafi wrócić tam, skąd ją wypchnięto. Obserwowaliśmy spontaniczną sukcesję roślinną, czyli „czwartą przyrodę” w akcji.

Potem Kreuzberg i spacer śladami adaptacji starych obiektów przemysłowych – zabytkowa wieża ciśnień, hala targowa z 1892 roku, opór społeczny wobec gentryfikacji. Dużo do przemyślenia przy kolacji podsumowującej dzień.

To wszystko robimy z jednym pytaniem w głowie: co z tego można przenieść na Śląsk?

Dzień 2 (25.04.2026)

Co powstaje w miejscu dawnej fabryki kabli AEG? Kampus uniwersytecki i centrum kreatywne. I to działa!

Drugi dzień berlińskiej wizyty studyjnej upłynął pod znakiem dziedzictwa przemysłu i pytania, czy można zachować tożsamość miejsca, jednocześnie dając mu nowe życie.

W Oberschöneweide weszliśmy do dawnych zakładów koncernu AEG – dziś to nowoczesny kampus i przestrzeń dla sektorów kreatywnych. Historia nie przeszkadza tu nowoczesności, wręcz przeciwnie – nadaje jej sens.

Uferhallen, czyli dawna zajezdnia tramwajowa, pokazała nam coś innego – jak trudno bronić kultury przed presją inwestycyjną. I jak ważna jest ta walka.

Na koniec dnia – rewitalizacja Osthafen i Mediaspree nad Sprewą. Nowe nabrzeża, nowe konflikty, nowe pytania o to, czyje jest miasto.

Każde z tych miejsc to lekcja dla nas – dla Śląska, który ma swoje hałdy, szyby i mury do zagospodarowania.

Dzień 3 (26.04.2026)

Jak wygląda dzielnica neutralna klimatycznie? Pojechaliśmy zobaczyć na własne oczy.

Ostatni dzień wizyty w Berlinie zaczęliśmy od Natur-Park Südgelände – dawnych terenów kolejowych, na których natura przejęła dowodzenie. Tory, semafory i dzikie rośliny żyją tu obok siebie od dekad. Żaden architekt tego nie zaprojektował – i właśnie o to chodzi.

Potem EUREF-Campus, czyli „laboratorium przyszłości”: Smart Grids, technologie wodorowe, biznes i nauka pod jednym dachem, zero emisji na horyzoncie. Coś, o czym na Śląsku coraz głośniej mówimy, a Berlin już to robi.

Pożegnalną sesję analityczną poświęciliśmy jednemu pytaniu: co Berlin ma wspólnego ze Śląskiem i co możemy stąd zabrać ze sobą? Odpowiedzi – w kolejnych etapach projektu.

Dziękujemy wszystkim, którzy tworzyli ten program – to był intensywny, inspirujący i bardzo potrzebny wyjazd!